τοποθετήσεις για το έργο του Βασιλικού, το ηλεκτρικό καλώδιο GSI, αλλά και τις προοπτικές αξιοποίησης του φυσικού αερίου έκανε ο Μιχάλης Δαμιανός, μιλώντας στην εκπομπή Μεσημέρι και Κάτι.

Έρευνες για το Βασιλικό και συμβάσεις

Ο Υπουργός Ενέργειας ανέφερε ότι σε ευρωπαϊκό επίπεδο έχουν διεξαχθεί έρευνες σε σχέση με το έργο στο Βασιλικό, διευκρινίζοντας ωστόσο πως η κυβέρνηση δεν έχει περισσότερη πληροφόρηση για τα ευρήματά τους. Όπως σημείωσε, «εκεί όπου γίνονται έρευνες, προφανώς κάποια πράγματα είναι προβληματικά», υπογραμμίζοντας όμως ότι στις επίσημες συμβάσεις δεν προκύπτει κάτι μεμπτό. Αν, όπως είπε, υπάρχει οποιοδήποτε ζήτημα, αυτό δεν εντοπίζεται στα επίσημα έγγραφα.

Υπενθύμισε ότι το έργο ξεκίνησε πριν από αρκετά χρόνια, με συγκεκριμένη κατακύρωση σε κοινοπραξία που προσέφυγε σε διαιτησία κατά της ΕΤΥΦΑ, η οποία βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη ως προς τα ποσά. Τόνισε, πάντως, ότι ανεξαρτήτως της διαιτησίας, θα πρέπει να βρεθεί τρόπος ώστε το έργο να προχωρήσει και να ολοκληρωθεί.

Τεχνική αξιολόγηση και επόμενα βήματα

Όπως ανέφερε, έχει ήδη επιλεγεί μέσω προσφορών γαλλική τεχνική εταιρεία, η οποία εκπόνησε εκτενή τεχνική ανάλυση για το μέχρι πού έχει φτάσει το έργο, τόσο στην προβλήτα όσο και στα χερσαία έργα. Πρόκειται, όπως είπε, για ιδιαίτερα τεχνική μελέτη, δύσκολα κατανοητή στο ευρύ κοινό.

Η ουσία, σύμφωνα με τον Υπουργό, είναι η ίδια η ΕΤΥΦΑ να καταθέσει πρόταση για το επόμενο στάδιο, ώστε να κινηθούν οι διαδικασίες επιλογής νέου εργολάβου και να ολοκληρωθεί το έργο το συντομότερο δυνατό. Προειδοποίησε μάλιστα ότι τα χρονοδιαγράμματα στην Κύπρο συχνά επιμηκύνονται λόγω προσφορών, ενστάσεων και νομικών διαδικασιών, με αποτέλεσμα ένας τεχνικός χρόνος 18 μηνών να μπορεί στην πράξη να διπλασιαστεί.

Ρόλος ιδιωτών και Cyfield

Απαντώντας σε ερωτήσεις για πιθανούς «κρυφούς επενδυτές», ο κ. Δαμιανός δήλωσε ότι δεν έχει καμία τέτοια ενημέρωση. Διευκρίνισε ότι η Cyfield δεν έχει ρόλο στο έργο του Βασιλικού, σημειώνοντας πως επρόκειτο απλώς για έναν από τους χώρους που θα μπορούσαν μελλοντικά να δεχθούν φυσικό αέριο, εφόσον ολοκληρωνόταν το έργο. Σήμερα, όπως είπε, μόνο η ΑΗΚ μπορεί να δεχθεί φυσικό αέριο.

Ηλεκτρικό καλώδιο GSI και Nexans

Σε ό,τι αφορά το ηλεκτρικό καλώδιο Great Sea Interconnector (GSI), ο Υπουργός ξεκαθάρισε ότι ο φορέας υλοποίησης είναι ο ΑΔΜΗΕ, ενώ η Nexans είναι ο υπεργολάβος που θα κατασκευάσει το έργο. Η Κυπριακή Δημοκρατία, όπως τόνισε, δεν συμβάλλεται απευθείας με τη Nexans.

Η επικαιροποίηση των μελετών έχει ολοκληρωθεί σε υψηλό επίπεδο και τις επόμενες ημέρες αναμένεται η επιλογή του οίκου που θα προχωρήσει στο επόμενο στάδιο.

Μετοχική συμμετοχή και κόστος

Σε ερώτηση αν η Κυπριακή Δημοκρατία θα συμμετάσχει μετοχικά στο έργο, ο Υπουργός ανέφερε ότι δεν έχει ληφθεί ακόμη σχετική απόφαση. Υπογράμμισε πάντως ότι για την Κύπρο το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι η ιδιοκτησία, αλλά η ηλεκτρική επάρκεια και η διασύνδεση με μεγαλύτερες αγορές. Όπως εξήγησε, το κόστος για τον Κύπριο καταναλωτή θα επιμεριστεί σε βάθος δεκαετιών και δεν θα πρέπει να εξετάζεται απομονωμένα.

Βασιλικό και GSI δεν είναι ανταγωνιστικά

Απορρίπτοντας τη θεωρία ότι το GSI ανταγωνίζεται το Βασιλικό, ο κ. Δαμιανός ανέφερε ότι η Κύπρος χρειάζεται και τα δύο: φυσικό αέριο για μείωση του κόστους και των ρύπων, αλλά και ηλεκτρική διασύνδεση για λόγους ασφάλειας εφοδιασμού. Τόνισε μάλιστα ότι δεν έχει δεχθεί οποιαδήποτε πίεση από επιχειρηματικά συμφέροντα, ξεκαθαρίζοντας ότι προτεραιότητα παραμένει η ολοκλήρωση του Βασιλικού, καθώς είναι έργο πιο ώριμο και ταχύτερο στην υλοποίηση.

Φυσικό αέριο: Κρόνος και Αφροδίτη

Αναφερόμενος στο φυσικό αέριο, ο Υπουργός σημείωσε ότι το πρώτο κυπριακό αέριο αναμένεται να προέλθει από το κοίτασμα Κρόνος, με τελική επενδυτική απόφαση να αναμένεται έως τα τέλη Μαρτίου. Το αέριο θα διοχετεύεται σε εγκαταστάσεις στην Αίγυπτο και θα κατευθύνεται κυρίως προς την ευρωπαϊκή αγορά, με ορίζοντα παραγωγής το 2027–2028.

Για το κοίτασμα Αφροδίτη, ανέφερε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη τεχνικές διαπραγματεύσεις με το Ισραήλ και τις εμπλεκόμενες εταιρείες, με στόχο την επίλυση των εκκρεμοτήτων και χρονοδιάγραμμα που τοποθετείται προς το τέλος της δεκαετίας.