Πού οφείλεται το κύμα σκόνης που «έπνιξε» την Κύπρο- Έρχεται νέα διαταραχή

Ο εκπρόσωπος του Τμήματος Μετεωρολογίας, Ανδρέας Χρυσάνθου, μιλώντας στο Πρωτοσέλιδο, περιέγραψε ως ιδιαίτερα σοβαρό το επεισόδιο σκόνης που καταγράφηκε χθες, κάνοντας λόγο για εξαιρετικά υψηλές συγκεντρώσεις, οι οποίες στην επαρχία Πάφου έφτασαν μέχρι και τα 750 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο, δηλαδή περίπου δεκαπέντε φορές πάνω από το επιτρεπόμενο όριο των 50 μικρογραμμαρίων. Όπως ανέφερε, το φαινόμενο δεν ήταν στιγμιαίο, καθώς διαδοχικές συγκεντρώσεις σκόνης, κυρίως από τα δυτικά, επηρέαζαν σταδιακά το νησί.

Ο κ. Χρυσάνθου εξήγησε ότι τέτοια επεισόδια συνδέονται άμεσα με βαρομετρικές διαταραχές και συστήματα χαμηλής πίεσης. Όταν οι διαταραχές αυτές σχηματίζονται, κυρίως στον ιταλικό χώρο, τείνουν να εκτείνονται προς τη βόρεια Αφρική, επηρεάζοντας περιοχές όπως η Αλγερία, η Λιβύη και η Αίγυπτος, με κυριότερη πηγή τη Λιβύη. Εκεί ανυψώνονται μεγάλες ποσότητες σκόνης, οι οποίες στη συνέχεια, καθώς τα συστήματα κινούνται ανατολικά, μεταφέρονται προς την Κύπρο. Το ίδιο σκηνικό, όπως είπε, έχει επαναληφθεί στις δύο τελευταίες διαταραχές που επηρέασαν το νησί, με τη χθεσινή να συνοδεύεται από ιδιαίτερα αυξημένα φορτία σκόνης.

Σύμφωνα με τα στατιστικά και ερευνητικά δεδομένα, ο εκπρόσωπος του Τμήματος Μετεωρολογίας τόνισε ότι τέτοια επεισόδια τείνουν να γίνονται όλο και πιο συχνά στην Ανατολική Μεσόγειο, εξέλιξη που θα πρέπει να λαμβάνεται σοβαρά υπόψη. Παράλληλα, σημείωσε ότι, αν και δεν υπάρχει ακόμη επιστημονική μελέτη που να συνδέει επίσημα τη σκόνη με τα έντονα φαινόμενα χαλαζιού, έχει παρατηρηθεί τόσο στην πράξη όσο και στην επιχειρησιακή πρόγνωση ότι οι ημέρες με αυξημένη σκόνη, σε συνδυασμό με συστήματα χαμηλής πίεσης, ευνοούν την εκδήλωση χαλαζοπτώσεων. Η σκόνη, όπως και άλλα αιωρούμενα σωματίδια, λειτουργεί ως πυρήνας συμπύκνωσης στην ατμόσφαιρα, διευκολύνοντας τον σχηματισμό χαλαζιού όταν επικρατούν κατάλληλες υγρές και συνοπτικές συνθήκες. Υπενθύμισε μάλιστα ένα παρόμοιο επεισόδιο πριν από δύο χρόνια, την Καθαρά Δευτέρα, όταν η Λευκωσία είχε ξυπνήσει με έντονο χαλάζι, μετά από προηγούμενο σοβαρό επεισόδιο σκόνης.

Αναφερόμενος στα καιρικά φαινόμενα της χθεσινής ημέρας, ο κ. Χρυσάνθου δήλωσε ότι έντονες καταιγίδες εκδηλώθηκαν από τις απογευματινές ώρες, ξεκινώντας γύρω στις 18:00 από τα δυτικά, ώρα κατά την οποία τέθηκε σε ισχύ και η κίτρινη προειδοποίηση του Τμήματος. Τα φαινόμενα συνεχίστηκαν καθ’ όλη τη διάρκεια της νύχτας σε όλη την επικράτεια, με κατά διαστήματα ισχυρές καταιγίδες, σημαντικές βροχοπτώσεις και τοπικά χαλαζοπτώσεις, δίνοντας –όπως ανέφερε– αξιόλογες ποσότητες βροχής και υψηλές εντάσεις.

Όσον αφορά τη θερμοκρασία, ο εκπρόσωπος του Τμήματος Μετεωρολογίας διευκρίνισε ότι κινείται σε κανονικά για την εποχή επίπεδα, γύρω στους 15-16 βαθμούς στο εσωτερικό και 16-17 βαθμούς στα παράλια, χωρίς να καταγράφεται ή να αναμένεται κάποιο ακραίο φαινόμενο. Προβλέπεται μάλιστα μικρή άνοδος τις επόμενες ημέρες, χωρίς ωστόσο να ξεφεύγει από τα μέσα κλιματικά επίπεδα.

Στο μέτωπο των βροχοπτώσεων, ανέφερε ότι το επόμενο διάστημα αναμένεται γενικά βροχερό, με κατά διαστήματα βροχές και καταιγίδες τις επόμενες ημέρες και αυξημένα φαινόμενα προς την Παρασκευή και το Σάββατο, ενώ νέα οργανωμένη διαταραχή αναμένεται από το βράδυ της Κυριακής και κυρίως τη Δευτέρα. Σημαντική χαρακτήρισε και τη συνεισφορά της τελευταίας διαταραχής στο χιόνι, καθώς το ύψος στη Χιονίστρα αυξήθηκε από τα 16 στα 28 εκατοστά, αποδίδοντας μια καλή συγκομιδή χιονιού στα ψηλότερα ορεινά.

Αναφερόμενος στη συνολική υδρολογική εικόνα, ο κ. Χρυσάνθου σημείωσε ότι, παρά τη βελτίωση και την άνοδο των ποσοστών, δεν θα πρέπει να υπάρχουν αυταπάτες. Αν και η γη έχει σε σημαντικό βαθμό «ξεδιψάσει», οι προηγούμενες παρατεταμένες ξηρές συνθήκες δεν επέτρεψαν στις βροχές να αποδώσουν ουσιαστικές εισροές στα φράγματα. Από εδώ και πέρα αναμένονται εισροές, χωρίς όμως θαύματα, καθώς –όπως επανέλαβε– η αποκατάσταση απαιτεί δύο ή και περισσότερες συνεχόμενες καλές χρονιές.

Τόνισε ότι, παρά το γεγονός πως ο Δεκέμβριος και ο Ιανουάριος, οι παραδοσιακά πιο υετοφόροι μήνες, έχουν υπερκαλύψει τις κανονικές τους ποσότητες και υπάρχουν ενδείξεις για έναν καλό Φεβρουάριο, η φετινή χρονιά χαρακτηρίζεται ως ικανοποιητική και όχι εξαιρετικά καλή. Με ποσοστά κοντά στο 80-90% της κανονικής βροχόπτωσης, δεν θεωρείται χρονιά που μπορεί να ανατρέψει τη δύσκολη κατάσταση των φραγμάτων, ιδιαίτερα μετά από μια τραγική, άνομβρη περίοδο.

Κλείνοντας, ο κ. Χρυσάνθου επανέλαβε την ανάγκη εγρήγορσης, υπενθυμίζοντας τον κλιματολογικό κύκλο των περίπου οκτώ ετών που παρατηρείται στο νησί, με τις πολύ καλές υδρολογικά χρονιές να γίνονται ολοένα και πιο σπάνιες και την τάση να δείχνει ακόμη μεγαλύτερα διαστήματα μεταξύ τους. Όπως υπογράμμισε, καλές χρονιές θα υπάρχουν, όμως το κρίσιμο ερώτημα είναι η συχνότητά τους, κάτι που πλέον αλλάζει και πρέπει να λαμβάνεται σοβαρά υπόψη στον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό.