Τρία χρόνια μετά......στο Μπελίζ, εκεί όπου γράφτηκε σύγχρονη διπλωματική ιστορία Υπάρχουν στιγμές που δεν τις καταλαβαίνεις την ώρα που συμβαίνουν. Τις ζεις μέσα στην κούραση, στις βαλίτσες, στα αεροδρόμια, στις αλλαγές, στο άγχος και στα μικρά πρακτικά προβλήματα της καθημερινότητας. Και μόνο μετά, όταν γυρίσεις πίσω και ενώσεις τις εικόνες, καταλαβαίνεις ότι δεν ήταν απλώς μέρες που πέρασαν.

Ήταν μια διαδρομή. Πριν από τρία χρόνια μπήκαμε σε ένα αεροπλάνο για την άλλη άκρη του κόσμου. Εγώ, με ένα νέο επαγγελματικό ξεκίνημα στον ΟΗΕ, χωρίς να ξέρω πραγματικά τι με περιμένει. 

Σε ένα καινούριο περιβάλλον, με άλλους κώδικες, άλλη γλώσσα, άλλες νοοτροπίες και άλλες ταχύτητες. Προσπαθώντας στην αρχή περισσότερο να καταλάβω πού βρίσκομαι, παρά να δείξω τι μπορώ να κάνω. Και δίπλα μου η Χρυσάνθη. Με τη μικρή τότε Αλεξάνδρα, δύο χρονών, να περνούν από αεροδρόμιο σε αεροδρόμιο, για να ακολουθήσουν μια απόφαση που δεν ήταν απλή. Να φύγουμε από τα γνωστά και να δοκιμάσουμε κάτι εντελώς άγνωστο. Να χτίσουμε μια ζωή προσωρινή και μόνιμη μαζί, μακριά από όλα όσα ξέραμε. Ήταν τρία χρόνια γεμάτα οικογενειακές στιγμές, εικόνες, γεύσεις και εμπειρίες που γεμίζουν τρεις ζωές.

Ιγκουασού και Γκαλαπάγκος. Ρίο και Σάο Πάολο. Μπουένος Άιρες και Παταγονία. Ατακάμα, Νησί του Πάσχα, Μάτσου Πίτσου, Εκουαδόρ, Παναμάς και τόσα άλλα μέρη. Ήταν φωτογραφίες με παιδικά παπούτσια στη μέση του πουθενά. Ήταν καρότσια σε αεροδρόμια. Ήταν παιδικά παιχνίδια μέσα σε βαλίτσες. Ήταν η μόνιμη απορία αν η Αλεξάνδρα θα θυμάται κάτι από όλα αυτά ή αν εμείς απλώς της φορτώναμε την περιπέτεια της δικής μας ζωής. Ήταν όμως και τρία χρόνια που με άλλαξαν επαγγελματικά. συνεχόμενες αποστολές σε όλο το δυτικό ημισφαίριο και όχι μόνο, δυσκολίες, απογοητεύσεις, επιμονή, αμφιβολίες και πολλή δουλειά. Και κάπου εκεί, μέσα στο ιδιαίτερο χαρτοφυλάκιο της ψηφιακής μετάβασης των χωρών της Καραϊβικής, συνάντησα μια ιδέα που στην αρχή έμοιαζε απόλυτα τεχνική: τις Πρεσβείες Ψηφιακών Δεδομένων.

Στην πραγματικότητα, όμως, δεν ήταν μια τεχνική ιδέα. Όσο περισσότερο τη σκεφτόμουν, τόσο περισσότερο καταλάβαινα ότι ήταν βαθιά ανθρώπινη, πολιτική και απαιτούσε καινοτόμες λύσεις διεθνούς δικαίου. Τι συμβαίνει όταν ένας τυφώνας χτυπά ένα μικρό νησιωτικό κράτος και, μαζί με τους δρόμους, τα κτίρια και τις υποδομές, κινδυνεύει να χαθεί και η ψηφιακή του μνήμη; Τι συμβαίνει όταν τα μητρώα, οι δημόσιες υπηρεσίες, τα κρίσιμα δεδομένα και η συνέχεια του κράτους απειλούνται; Πώς μπορεί μια χώρα να παραμείνει λειτουργική, κυρίαρχη και παρούσα, ακόμη και όταν οι φυσικές της υποδομές έχουν πληγεί; Και πως τα κράτη διατηρούν τη ψηφιακή τους κυριαρχία; Πως προστατεύουν τα ψηφιακά του σύνορα; Η ψηφιακή μετάβαση συνεπάγεται την παραχώρηση εθνικής κυριαρχίας; Από αυτή τη σκέψη ξεκίνησαν όλα.

Η ιδέα έγινε σημειώσεις. Οι σημειώσεις έγιναν κείμενο. Το κείμενο έγινε δημοσίευση. Η δημοσίευση έγινε διάλογος. Ο διάλογος έγινε περιφερειακή συζήτηση. Και η συζήτηση οδήγησε, την προηγούμενη εβδομάδα, στο Μπελίζ. Εκεί, χώρες της Καραϊβικής συναντήθηκαν σε ένα υπουργικό διάλογο, υπό τη φιλοξενία του Πρωθυπουργού του Μπελίζ και μέσα από μια διαδικασία του ΟΗΕ, για να συζητήσουν το μέλλον της ψηφιακής τους ανθεκτικότητας. Και εκεί υιοθετήθηκε η Διακήρυξη της Πόλης του Μπελίζ. Ένα ισχυρό πολιτικό κείμενο, που εξελίχθηκε από ατελείωτες ώρες διαβάσματος και γραψίματος, σε αντικείμενο διαπραγμάτευσης μεταξύ κρατών και, τελικά, σε μια σημαντική πολιτική δήλωση. Το πρώτο πολυμερές πολιτικό έγγραφο στον κόσμο για τις Πρεσβείες Ψηφιακών Δεδομένων.

Δεν ξέρω αν υπάρχει ακριβής λέξη για το συναίσθημα να βλέπεις κάτι που κάποτε ήταν απλώς μια σκέψη στο μυαλό σου, κάτι που πέρασε από αμφισβήτηση, ερωτήσεις και ξενύχτια, να γίνεται ένα παγκόσμια καινοτόμο πολιτικό κείμενο που υιοθετείται από κράτη. Ίσως να είναι δικαίωση. Ίσως συγκίνηση. Ίσως απλώς η σιωπηλή χαρά ότι κάτι που πίστεψες, τελικά έγινε πραγματικότητα. Για μένα, πάντως, ήταν μία από αυτές τις στιγμές όπου η προσωπική και η επαγγελματική διαδρομή συναντιούνται. Εκεί όπου οι οικογενειακές θυσίες, οι μετακινήσεις, η αβεβαιότητα, τα άγχη και η επιμονή αποκτούν ένα βαθύτερο νόημα. Γιατί πίσω από κάθε τέτοια στιγμή δεν υπάρχει μόνο ένα έγγραφο, μια διάσκεψη ή μια ανακοίνωση.

Υπάρχουν άνθρωποι. Υπάρχουν οικογένειες. Υπάρχουν αμέτρητα βράδια δουλειάς. Υπάρχουν στιγμές αμφιβολίας. Υπάρχουν χώρες που ψάχνουν λύσεις. Υπάρχουν κοινωνίες που χρειάζονται προστασία. Υπάρχει η ελπίδα ότι μια ιδέα μπορεί, έστω και λίγο, να βοηθήσει τον κόσμο να γίνει πιο ανθεκτικός, αν βοηθήσει λαούς και έθνη όταν το έχουν περισότερο ανάγκη. Τρία χρόνια μετά από εκείνο το πρώτο ταξίδι, η Διακήρυξη της Πόλης του Μπελίζ ήρθε σαν ένας μικρός, αλλά βαθιά συμβολικός σταθμός. Όχι μόνο για τα όσα καταφέραμε. Αλλά και για τη διαδρομή. Φωτογραφίες απο τη διάσκεψη του Μπελίζ, και απο οικογενειακές στιγμές στη Νότια Αμερική.